Lén, nafnaþjónar og DNS

Þegar vefurinn er tilbúinn á nýja þjóninum þarf lénið að vísa þangað. Hér útskýrum við muninn á nafnaþjónum og einstökum DNS-færslum, helstu færslutegundirnar og hvers vegna breytingin tekur tíma.

Lénið, til dæmis kaffihusidbolli.is, er eins og heimilisfang. DNS (Domain Name System) er símaskráin sem segir tölvum hvaða þjónn býr á því heimilisfangi. Þegar vefurinn flyst þarf að uppfæra símaskrána, og það er skrefið sem gestir taka eftir ef eitthvað fer úrskeiðis. Þess vegna er gott að skilja hvernig það virkar.

Nafnaþjónar eða einstakar færslur?

Það eru tvö lög í DNS sem gott er að greina á milli:

• Nafnaþjónar (e. name servers) segja til um hvar DNS-upplýsingar lénsins eru geymdar. Þeir eru skráðir hjá skráningaraðila lénsins.
• DNS-færslur eru upplýsingarnar sjálfar: hvaða IP-tölu vefurinn er á, hvert tölvupóstur á að fara og svo framvegis. Þær eru geymdar á nafnaþjónunum.

Þú getur því flutt vefinn á tvo vegu. Annaðhvort heldurðu nafnaþjónunum óbreyttum og breytir aðeins færslunum sem vísa á vefinn, eða þú færir nafnaþjónana yfir til nýja aðilans og setur allar færslurnar upp þar. Fyrri leiðin er minna inngrip, því tölvupóstur og annað helst óbreytt. Seinni leiðin þýðir að allar færslur, líka fyrir tölvupóstinn, þurfa að vera komnar upp á nýju nafnaþjónunum áður en skipt er.

ÁbendingEf þú færir nafnaþjónana skaltu bera listann sem þú skráðir í fyrsta kaflanum saman við nýju færslurnar, línu fyrir línu, áður en þú skiptir.

.is-lén og ISNIC

Lén sem enda á .is eru skráð hjá ISNIC. Þar eru nafnaþjónar lénsins skráðir, og það er rétthafi lénsins eða tæknilegur tengiliður þess sem getur breytt þeim. Ef þú veist ekki hver er skráður tæknilegur tengiliður, til dæmis vegna þess að fyrri vefstofa sá um lénið, er gott að komast að því tímanlega. ISNIC getur gert kröfu um að nýju nafnaþjónarnir séu rétt uppsettir fyrir lénið áður en breytingin er samþykkt, svo nýi aðilinn þarf að hafa sett upp svæðið fyrst.

Önnur lén, til dæmis .com, eru skráð hjá ýmsum skráningaraðilum, og þar breytirðu nafnaþjónum í stjórnborði þess aðila.

Helstu DNS-færslurnar

• A: vísar léninu á IPv4-tölu þjónsins, til dæmis 192.0.2.10. Þetta er færslan sem oftast er breytt við flutning.
• AAAA: sama og A, en fyrir IPv6-tölu. Ef gamli þjónninn hafði AAAA-færslu þarf að uppfæra hana líka eða fjarlægja, annars lenda sumir gestir á gamla vefnum.
• CNAME: gerir eitt nafn að samheiti fyrir annað, til dæmis að www.kaffihusidbolli.is vísi á kaffihusidbolli.is.
• MX: segir hvert tölvupóstur á lénið á að fara. Ef hún týnist hættir pósturinn að berast.
• TXT: textaupplýsingar, meðal annars SPF og DKIM sem hjálpa tölvupósti að berast, og staðfestingar fyrir þjónustur eins og Google eða Microsoft.

Dreifingartími

DNS-svör eru geymd í skyndiminni víða um netið í þann tíma sem TTL segir til um. Þess vegna lækkuðum við TTL fyrirfram: ef það er 300 sekúndur taka flestir eftir breytingu á A-færslu innan nokkurra mínútna. Breyting á nafnaþjónum tekur yfirleitt lengri tíma, oft nokkrar klukkustundir og stundum allt að einum til tveimur sólarhringum.

Á meðan sjá sumir gestir gamla vefinn og aðrir þann nýja. Það er eðlilegt, og ástæðan fyrir því að gamli þjónninn á að vera í gangi áfram um sinn. Í síðasta kaflanum förum við yfir hvað þarf að athuga eftir að skipt hefur verið.